كشاورزی ارگانيک، كليد سلامتی
با افزايش روزافزون جمعيت و نياز به مواد خوراکی بيشتر و همچنين با پیشرفت دانش و فناوری، رويكرد بشر به نهاده های غيرطبيعی و بیشتر شيميايی برای افزايش توليد محصولات كشاورزی گسترش فراوانی پيدا كرده است. به گونه ای كه امروزه كمتر محصولی را مي توان يافت كه به صورت طبيعی به دست مصرف كننده برسد. از سوی ديگر يكی از دشواریهایی كه امروزه گريبان جوامع بشری را گرفته، افزايش سرطان ها، بيماریهای مزمن، اختلالات كبدی، بیماری های گوارشی و تنفسی است كه در نتيجه ورود سموم دفع آفات نباتی و ديگر آلودگی های شيميايی كه از خاک وارد مواد خوراکی می شود، است. با بروز انواع و اقسام بيماری ها و مشكلات زيست محيطی كه ناشی از بكارگيری نهاده های شيميايی در كشاورزی است؛ ارزش كشاورزی ارگانيک بيش از پيش نمایان شده است.
كشاورزی ارگانيک كه در دو دهه اخير با ديگر واژه ها و عنوانهايی همچون كشاورزی زیستی، كشاورزی طبيعی و يا كشاورزی غيرشيميايی نیز نام برده می شود، قصد دارد تا ضمن حفاظت ازحاصلخيزی خاک و افزايش توليد محصول، اتكا به استفاده ازمواد شيميايی را نيز از میان بردارد. در واقع هدف اين سيستم كشت، حفظ و نگهداری منابع می باشد. به بيان ديگر كشاورزی ارگانيک نگرشی علمی و نوين به آن چيزی است كه نیاکان ما به آن عمل می کردند. اين نوع كشاورزی براساس مديريت صحيح خاک و محيط رشد گياه استوار است در اين نوع كشت به گونه ای عمل می شود كه در تغذيه گياه و درخت، تعادل بين عناصر مورد نياز در خاک به هم نخورد و هنگام رشد نيز نيازی به استفاده از سموم و آفت كش ها نباشد. در تغذيه خاک كشاورزی، به جای استفاده از كودهای شيميايی از ای ام، كودهای طبيعی نظير خاك برگ، كودهای حيوانی، بيولوژيک و كمپوست استفاده می شود و در صورت نياز به مبارزه با آفت ها نيز از میکروارگانیسم ها استفاده مي شود.
در راستای ارزشمندی توليدات ارگانيكی جالب است بدانيم در بسیاری از كشورها اين نوع محصولات از ديگر محصولات باغی بسيار سالم و شاداب تر به نظر می رسند، و گرانتر به فروش می رسند، زیرا نشان ارگانیک زده شده بر آنها نشان دهنده عدم مصرف کودهای شیمیایی و سموم دفع آفات نباتی است.
از آنجا كه سموم دفع آفات نباتی كه درگیاه و زمين باقی می ماند، توسط دام هايی كه از علوفه تازه استفاده می كنند، می تواند به انسان منتقل شود، همچنين مصرف بی رويه كودهای شيميايی سبب بالارفتن غلظت نيترات در آبهای زيرزمينی و شرب شده و علاوه بر سرطان، سبب بروز اختلالات ناهنجار در سيستم عصبی، غدد درون ريز و سيستم ايمنی بدن می شود. استفاده از كودهای ازته نيز علاوه بر آلودگی خاک، آلودگی منابع آب زيرزمينی را موجب شده كه با مصرف آن توسط انسان، تغييرات ژنتيكی در نسل های بعدی به شدت افزايش خواهد يافت.
متأسفانه در ايران نيز آمار مصرف مواد شيميايی در كشاورزی بالاست. در همين رابطه پژوهشگران با ابراز تأسف از وجود بيماری جهاز هاضمه، بخش عمده ابتلا به اين بيماری را مصرف غذای نادرست ارزيابی و اظهار می كند: مصرف هزاران تن انواع سموم و مواد شيميايی در حوزه های كشاورزی و ايجاد شرايط مخاطره آميز، كه شديداً سلامت جامعه را تهديد می كند، ضرورت پرداختن به اين موضوع را نمايان می سازد این در حالی است كه با گسترش بيماريهای ناشی از بكارگيری كودهای شيميايی و سموم، استقبال از كشاورزی طبيعی در بازارهای جهانی هر روز گسترده تر می شود. به گونه ای كه در سال 2003 ميلادی سطح اراضی زير كشت محصولات ارگانيک در 100 كشور جهان بالغ بر 24 ميليون هكتار بوده و رقم درسال 2006 در 130 كشور جهان به حدود 30 مییلیون هكتار رسيده است. در اين زمينه استراليا به عنوان كشور پيشرو در توليد محصولات ارگانیک است. براساس آمار سال 2003 ميلادي حدود 42 درصد سطح زير كشت محصولات ارگانيک و طبيعی مربوط به استراليا و اقيانوسيه، 24درصد مربوط به آمريكای لاتين، 23 درصد مربوط به اروپا، 6 درصد مربوط به آمريكای شمالی، 3 درصد مربوط به آسيا و 3/1 درصد مربوط به آفريقا بوده، البته اين تناسب تغيير يافته به گونه ای كه در سال 2006 ميلادی سطح زير كشت محصولات ارگانيک در آسيا به 13 درصد رسیده است.
اين درحالی است كه متاسفانه جايگاه ايران از اين لحاظ جايگاه مبهمی است، هر چند بنابر آمارهای موجود سطح زير كشت محصولات ارگانيک از 300 تا 700 هكتار در كشور بیان می شود كه در مقايسه با وسعت كشور سطح بسيار ناچيزی است. گرچه بخش كشاورزی سنتی ايران مستعد توليد محصولات طبيعی است و اگر كشاورزی ارگانيک را تنها كشاورزی بدون استفاده از كود و سموم بدانيم براين اساس، 125هزار هكتار از اراضی باغ های كشور زيركشت محصولات سالم ارگانيكی است كه باز هم در مقايسه با رشد جهانی، رقم ناچیزی می باشد.
در عين حال بايد خاطرنشان كرد كه خوشبختانه کارهای بزرگی برای توسعه كشاورزی طبيعی و ارگانیک در ايران آغاز شده است.
به صورت اين نكته بايد توجه داشت مواد غذايی ارگانيک نه تنها خوشمزه تر از غذاهای عادی است، بلكه حتی مطالعات و آزمايش ها نشان می دهند مواد ارگانيک دارای مقادير بيشتری از مواد مغذی حياتی، مثل ويتامين ها و مواد معدنی هستند و مهمتر از همه اين كه تغذيه با مواد خوراکی ارگانيک نه تنها امنيت و سلامتی را برای هم میهنان به همراه دارد، بلكه به طبيعت اين فرصت داده خواهد شد تا فردا نيز حيات خويش را بازيابد. و این با کمک تکنولوژی ای ام (™EM Technology) امکان پذیر خواهد بود.
EM در کشاورزی
